In mijn gedachten is wijn vaak te vergelijken met een schilderij.
Niet omdat het simpelweg “mooi moet zijn”, maar omdat het opgebouwd is uit lagen: keuzes, techniek, durf en tijd. Zoals je in een schilderij details ontdekt die je bij de eerste blik mist, zo kom je in een wijn soms pas na minuten of zelfs na jaren erachter wat hij werkelijk te bieden heeft.
Ik noem wijn soms vloeibare kunst. Een grote fles ontstaat niet zomaar. Het onderzoeken, testen en verfijnen om een kwaliteitsproduct te creëren vraagt tijd, capaciteit, liefde, doorzettingsvermogen, kennis en kunde en uiteindelijk ook de juiste persoon achter de fles.
Misschien is dat ook waarom ik zoveel bewondering heb voor kunstenaars uit vroegere tijden. Niet alleen vanwege het eindresultaat, maar vooral vanwege de weg ernaartoe. Achter een meesterwerk schuilt vaak jarenlang zoeken, experimenteren en perfectioneren. Dat zie je niet alleen terug in wijn, maar ook in de kunst van Rembrandt.
Zijn schilderijen ontstonden niet in één beweging, maar werden langzaam opgebouwd uit laag over laag. Sommige portretten bestaan uit honderden subtiele verflagen, waardoor licht, schaduw en emotie bijna tastbaar worden. Net zoals een grote wijn zich niet direct volledig blootgeeft, onthult ook een meesterwerk pas na aandacht en tijd zijn ware karakter.
Voor bepaalde kleuren en tinten gebruikte men in die tijd natuurlijke pigmenten afkomstig uit bloemen, planten en mineralen. Het verkrijgen van specifieke warme amber- en goudtinten kon maanden duren. Alles draaide om precisie, geduld en perfectie.
Wat Rembrandt daarnaast bijzonder maakte, was dat hij durfde af te wijken van de regels van zijn tijd. Waar veel kunstenaars streefden naar lichte en perfecte composities, gebruikte hij juist diepe schaduwen en krachtige zwarte tonen om emotie, spanning en karakter zichtbaar te maken. Zijn donkere kleurgebruik werd door sommigen als gedurfd en ongebruikelijk gezien, maar juist daardoor kregen zijn werken een ongekende diepte en levendigheid.
Een prachtig voorbeeld daarvan zie je vandaag nog altijd terug in zijn beroemde werken in het Rijksmuseum. De donkere tonen laten het licht spreken. Niet door alles zichtbaar te maken, maar juist door delen in stilte te laten bestaan. Misschien is dat ook waarom zijn schilderijen eeuwen later nog steeds blijven fascineren.
Ook Rembrandts klanten waren zelden gewone voorbijgangers. Vaak schilderde hij invloedrijke kooplieden, bestuurders en welgestelde families. Een portret laten maken door Rembrandt was destijds een teken van status en aanzien. Omgerekend naar deze tijd zou een groot portret al snel de prijs van een nieuwe auto vertegenwoordigen ongeveer vijftigduizend euro of meer.
Misschien is dat precies waarom grote wijn mij eraan doet denken.
Niet omdat wijn en kunst hetzelfde zijn, maar omdat beiden ontstaan vanuit dezelfde basis: visie, geduld, vakmanschap en tijd.
Grote kunstenaars net als grote wijnmakers volgen niet altijd de veilige weg. Juist het lef om anders te durven denken maakt hun werk tijdloos.
Een grote wijn wordt niet simpelweg gemaakt.
Hij wordt opgebouwd.
Laag voor laag.
Net als kunst!